Bir eğitimci olarak okul avlusundan içeriye girerken ve sınıflara adım attığımda sadece gelecekte sorumluluk alacak gençlerine ve yine geleceğin meslek sahiplerine değil, geleceğin toplumuna bakarım. Gelecek, genç neslin gözlerinde ve gençlik çağlarında oluşturulmuş zihinlerinde gizlidir. Gençlerimizin gözlerindeki ışık, onların zihnini ve kalbini neyle beslediğimizle doğrudan ilgilidir. Zihinleri doğru şeylerle beslenmiş gelecek nesil, iyiyi, güzeli, değerleri daha kolay inşa etme yetisine sahiptir. Çocuklarımızın ve gençlerimizin zihinlerini besleme görevi de,bugünün büyükleri olan bizlerde ve sorumluluk sahibi her bir ferttin omuzlarındadır. Ne var ki bugün haber bültenlerinden dizilere, sabah kuşağından filmlere, bir çok yarışma programlarından sosyal medya akışlarına; mahalle kahvesindeki sohbetlerden ,bir çok televizyon kanallarındaki yetişmiş insanların tartışmalarına, aile içi diyaloglardan sokaklardaki iletişimlere varıncaya kadar her alanda etrafımızı saran yoğun bir olumsuzluk diliyle karşı karşıyayız.

Süreklilik kazanan kötülük anlatıları, toplumun algısını ve algı üzerinden de geleceğini biçimlendiriyor. Oysa dönüştürücü gücü olan şey, kötülüğü sürekli teşhir etmek değil; iyiliği görünür kılmak , çoğaltmak her alanda bir iletişim dili haline getirmektir.

Her durumda mekan veya makam gözetmeden, her görünür kılmada kuralsızlığı ilke edinmiş medya ve sosyal medyada sürekli olarak şiddet olaylarının, dolandırıcılık yöntemlerinin, akran zorbalığının ya da etik dışı davranışların en ince ayrıntısına kadar işlenmesi toplumda yapıcı bir uyarı yaratmıyor. Aksine, bu durum iki büyük tehlikeyi beraberinde getiriyor: duyarsızlaşma ve kanıksama.

Bir sokak kavgasının ya da bir dolandırıcılık hikâyesinin defalarca ekranlarda döndürülmesi, genç zihinlerde şu algıyı pekiştiriyor: "Dünya zaten kötü bir yer, dürüst kalmak safça bir tutumdur." Sosyal medyada sadece entrikaların, lüks tüketim çılgınlığının ve saygısızca yapılan "şakaların" etkileşim alması, gençlerimize başarı ve popülerliğin yolunun bunlardan geçtiği yanılsamasını sunuyor. Bir zorbalık videosunun binlerce kez paylaşılması, kötülüğün gücünü temsil eder gibi algılanıyor ve farkında olmadan yeni olumsuzluklara örnek teşkil ediyor.

Kötülüğü detayıyla anlatmak, onu engellemiyor; sadece toplumsal umutsuzluğu derinleştirip doğru davranma motivasyonunu kırıyor.

Eğitim biliminin temel prensiplerinden biri şudur: "İnsan, dikkatini yönelttiği yönde gelişir." Eğer biz toplum olarak dikkatimizi iyiliğe, doğruluğa ve faydalı işlere yöneltirsek, yetişen kuşaklar da bu değerleri kendilerine nirengi noktası belirlerler.

Toplumumuzda ve dünyada harika işler yapan, sessizce hayat değiştiren binlerce insan var. Neden ana haber bültenlerinde veya sosyal medyada “keşfet” sayfalarında şunları daha sık görmüyoruz?

Köy okullarındaki çocuklara kütüphane kurmak ve köy okullarını kendi elleri ile boyayan üniversite gençlerinin heyecanını, kıt imkânlarla okuyan ülkesine eğitim ,sağlık, mühendislik, spor vs. alanlarında hizmet etmeye çalışan değerli insanlarımızı, belli bir yaştan sonra zor şartlarda çalışarak meslek öğrenerek insanımıza hizmete eden yetenekli ustalarımızı, uluslararası robotik yarışmalarında dereceye giren öğrencilerimizin azmini, bulduğu yüklü miktardaki parayı hiç tereddüt etmeden sahibine teslim eden insanımızın ahlaki duruşunu, Gazze için harçlığını biriktirip gönderen merhamet yüklü çocuğumuzu, yaralı bir sokak hayvanını iyileştirmek için mahallece seferber olan insanların çabalarını, engelli olup hiçbir engel tanımadan her alanda var olmaya çalışan özel insanlarımızı…Emin olun ki ülkemde etrafa baktıkça, ve düşündükçe hala iyilerin kötülere ; iyiliklerin kötülüklere daha baskın geldiği rahatlıkla görülecektir. Size de gördüğünüz ve takdir ettiğiniz iyileri ve iyilikleri konuşmak ve görünür kılmak kalacaktır. Bu ve benzeri hikâyeler basında ve sosyal medyada daha geniş yer bulduğunda, bir genç şöyle düşünmeye başlar: "Ben de yapabilirim. İyilik hâlâ mümkün ve değer görüyor."

Dili değiştirmek, geleceği değiştirmektir. Gündelik sohbetlerimizde, dijital paylaşımlarımızda ve medya içeriklerinde dilimizi ve odağımızı değiştirmek zorundayız. Kötülüğün prim yaptığı, olumsuzluğun daha çok tıklandığı bu kısırdöngüyü kırmak bir tercih değil, vicdani, ahlaki… bir görev olmanın yanında çocuklarımızın, bizim, ülkemiz ve geleceğimiz için eğitimsel bir zorunluluktur.

Çocuklarımıza ve gençlerimize sunacağımız en büyük hediye, kötülüklerin listesi değil; yaşanmaya değer, dürüst ve faydalı bir hayatın mümkün olduğunu gösteren canlı örneklerdir. Güzellikleri öne çıkaralım, faydalı işleri alkışlayalım ve iyiliği gündemin ilk sırasına taşıyalım. Çünkü toplum, neyi konuşursa ona dönüşür.12.11.2026

Durmuş SAYASLAN

Eğitimci-Yazar