Bilim Kafe’nin konuşmacısı olan KMÜ Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Mevlüt Günler, Batı Türk Dünyası’nın tarihi gelişim süreci ile Karamanoğlu Mehmet Bey’in Türk dili ve Türk tarihindeki önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Türk Dünyası Tarih Boyunca Farklı Kollar Halinde Gelişmiştir”
Konuşmasında Türk dünyasının tarihsel serüvenine değinen Günler, Göktürk Devleti’nin tarih sahnesinden çekilmesinin ardından Türk dünyasının doğu ve batı olmak üzere iki farklı siyasi ve toplumsal eksende şekillendiğini ifade etti. Batı Türklerinin Selçuklu ve Osmanlı devletleriyle, Doğu Türklerinin ise Uygur, Karahanlı ve Timurlu gelenekleriyle gelişimini sürdürdüğünü belirten Günler, Selçukluların zaman içerisinde kozmopolit yapının ve dönemin şartlarının etkisiyle bir Orta Çağ İslam Devleti kimliği kazandığını söyledi.
Bu süreçte devletin idari dilinin Farsça haline geldiğini ve bürokrasinin büyük ölçüde bu kültür çevresinden gelen devlet adamlarından oluştuğunu kaydeden Günler, bunun sonucunda devletin kuruluşunda önemli rol oynayan Türkmenlerin merkezden uzaklaştığını ve merkez-çevre mücadelelerinin ortaya çıktığını dile getirdi.
“Karamanoğlu Mehmet Bey, Türkmenleri Yeniden Merkeze Taşıyan Bir Liderdir”
Türkiye Selçuklularının son dönemlerinde yaşanan Moğol istilasının ve mevcut bürokrasinin Moğollarla yakınlaşmasının yeni bir kırılma noktası oluşturduğunu belirten Günler, Karamanoğlu Mehmet Bey’in bağımsızlık düşüncesi etrafında Türkmenleri harekete geçirdiğini ifade etti.
Konya’nın Moğol etkisinden kurtarılmasının ardından yayımlanan fermanla yerli devlet adamlarının yönetimde söz sahibi olmaya başladığını aktaran Günler, bu gelişmenin Türkmenlerin uzun bir aradan sonra yeniden devlet yönetiminde etkin rol üstlenmesine imkân sağladığını söyledi.
“Karamanoğlu Mehmet Bey’in Mirası Anadolu’ya Yayıldı”
Dr. Öğr. Üyesi Mevlüt Günler, Karamanoğlu Mehmet Bey’in yürüttüğü mücadelenin yalnızca kendi dönemiyle sınırlı kalmadığını belirterek şu değerlendirmelerde bulundu: “Mehmet Bey, Anadolu’da Türk kimliğinin ve Türk devlet geleneğinin güçlenmesi adına önemli bir mücadele ortaya koymuş ve bu uğurda şehit olmuştur. Yakmış olduğu meşale Anadolu’ya yayılmıştır. Germiyanoğulları ve Aydınoğulları gibi Anadolu beylikleri ile daha sonra Osmanlı Devleti, idari yapılarını Türk veya bu kültür çevresinden gelen isimlerle şekillendirmiştir. Batı Türkçesi de yazı ve devlet dili olarak gelişimini sürdürerek kalıcı bir kimlik kazanmıştır.”
Tarih ve kültür ekseninde verimli bir buluşmaya dönüşen Bilim Kafe, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Murat Mayda’nın Dr. Öğr. Üyesi Mevlüt Günler’eteşekkür belgesi takdim etmesiyle sona erdi.
