Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi (KMÜ) sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Muhammet Doğan’ın yürütücülüğünü üstlendiği proje, Türkiye’nin en prestijli araştırma destek programları arasında yer alan TÜBİTAK 1001 kapsamında destek almaya hak kazandı.
“Farklı LED Işık Spektrumlarında Yetiştirilen Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) ve Ispanak (Spinacia oleracea L.) Mikroyeşilliklerinin Mide ve Kolon Kanser Hücre Hatları Üzerindeki Etkileri: Biyolojik Değerlendirme ve Makine Öğrenmesi Tabanlı Analiz” başlıklı proje; tarım, beslenme, kanser biyolojisi ve yapay zekâyı aynı potada buluşturan disiplinlerarası yapısıyla dikkat çekiyor.
Bitki, ışık ve yapay zekâ kanser araştırmalarında bir araya geliyor
Dünya genelinde en yaygın görülen ve kansere bağlı ölümlerde üst sıralarda yer alan mide ve kolon kanserleri, mevcut tedavi yöntemlerinin sınırlı etkinliği ve yan etkileri nedeniyle yeni ve güvenli yaklaşımlara duyulan ihtiyacı artırıyor. KMÜ’de yürütülecek bu proje, söz konusu ihtiyaca bilimsel ve yenilikçi bir perspektifle yanıt vermeyi amaçlıyor.
Proje kapsamında ayçiçeği ve ıspanak mikroyeşillikleri, farklı LED ışık spektrumları altında kontrollü koşullarda yetiştirilecek. Bu süreçte bitkilerin biyoaktif bileşenlerinde meydana gelen değişimlerin, mide ve kolon kanseri hücreleri üzerindeki etkileri biyolojik testlerle incelenecek. Elde edilen veriler, makine öğrenmesi tabanlı analizlerle değerlendirilerek bilim dünyasına özgün çıktılar sunulacak.
Mikroyeşillikler bilimsel mercek altında
Çimlenmeden sonraki 7–21 gün içerisinde hasat edilen ve yüksek besin değeriyle bilinen mikroyeşillikler; vitaminler, antioksidanlar ve fonksiyonel bileşenler açısından zengin yapılarıyla öne çıkıyor. Çalışmada, beyaz, kırmızı ve mavi LED ışıklar altında yetiştirilen mikroyeşilliklerin biyokimyasal profilleri detaylı biçimde analiz edilerek kanser hücreleri üzerindeki potansiyel etkileri ortaya konulacak.
Disiplinlerarası niteliğiyle öne çıkan proje, KMÜ’nün araştırma gücünü ulusal ve uluslararası bilim camiasına taşıyan önemli çalışmalar arasında yer alıyor.
“Güçlü ve tekrarlanabilir bir bilimsel yaklaşım hedefliyoruz”
Proje yürütücüsü Doç. Dr. Muhammet Doğan, çalışmanın yalnızca bilimsel bulgular üretmekle sınırlı kalmayacağını, aynı zamanda gelecekte yapılacak araştırmalara rehberlik edecek güçlü ve tekrarlanabilir bir yöntemsel çerçeve sunacağını vurguladı. Doç. Dr. Doğan, mikroyeşilliklerin farklı LED ışık koşullarında gösterdiği biyolojik değişimlerin çok yönlü testlerle inceleneceğini ve bu verilerin yapay zekâ destekli analizlerle değerlendirileceğini ifade etti.
