Zirai Don Türkiye’nin Kiraz İhracatını Vurdu: Rekolte Yüzde 90 Düştü
Türkiye’nin dünya lideri olduğu kiraz ihracatı, 2025 sezonunda ciddi bir darbe aldı. Mart ve Nisan aylarında yaşanan zirai don olayları, üretimi olumsuz etkilerken, geçtiğimiz yıl 67 bin ton olan kiraz ihracatı bu sezon sadece 6 bin ton seviyesinde kaldı.
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, 2025’in ilk yarısında yaşanan gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İhracat 560 Milyon Dolar Geriledi
Uçak, 2025’in ilk altı ayında yaş meyve ve sebze ihracatının geçen yıla kıyasla yüzde 9 gerilediğini ve 560 milyon dolar değer kaybı yaşandığını belirtti. İhracattaki düşüşün temel nedeni olarak ise zirai donu gösterdi.
“Özellikle dünya lideri olduğumuz kirazda rekolte kaybı yüzde 90’a yaklaştı. Geçtiğimiz yıl 67 bin ton kiraz ihraç etmiştik, bu yıl ise 6 bin tonla sezonu kapattık,” diyen Uçak, 2025 yılını zorlu bir dönem olarak tanımladı.
Eximbank Kredi Desteği Bekleniyor
Zirai don nedeniyle üretim kapasitesinin düştüğünü ve birçok üreticinin zorluk yaşadığını aktaran Uçak, Eximbank’ın bu süreçte üreticilerin kredi borçlarına yönelik yapılandırma veya destek mekanizmaları oluşturması için girişimlerde bulunduklarını ifade etti. Uçak, “Bu adımların bir an önce sonuç vermesini umuyoruz,” dedi.
Domates ve Biber Turşusu İhracatta Öne Çıktı
2025’in ilk yarısında kiraz ihracatında yaşanan sert düşüşe rağmen, bazı ürünlerde ihracat artışı dikkat çekti. Domates, 39 milyon dolarlık ihracatla taze meyve kategorisinin lideri oldu. Kiraz ihracatı ise yüzde 57 azalarak 37 milyon dolardan 16 milyon dolara geriledi.
Diğer öne çıkan ürünler ise şöyle sıralandı:
Hurma: 14 milyon dolar
Mandalina: 8,5 milyon dolar
Nektarin: 7,6 milyon dolar
Ege Bölgesi’nin işlenmiş ürün ihracatındaki liderliği de sürdü. Biber turşuları 69 milyon dolarlık ihracatla ilk sırada yer alırken, kuru domates 58,5 milyon dolar, kornişon turşuları ise 49 milyon dolarlık döviz girdisi sağladı.
Rusya ve ABD Pazar Lideri
Yaş meyve sebze ihracatında en fazla dış satım yapılan ülke 32 milyon dolarla Rusya Federasyonu olurken, işlenmiş ürünlerde liderliğin Amerika Birleşik Devletleri’nde olduğu belirtildi.
“Yangınlar Ekosistemi Tahrip Ediyor”
İzmir ve çevresinde yaşanan orman yangınlarına da değinen Uçak, doğal dengenin zarar gördüğünü vurguladı.
“Her yıl yaşanan bu felaketler doğal ekosistemi ciddi şekilde tahrip ediyor. Belki de 30-40 yılda tekrar yeşerecek ormanlarımızı kaybediyoruz. Bu hepimizi derinden üzüyor,” dedi.
